पंकज दाहाल,
हिउँदयाम आफैँमा चिसो हुने समय । त्यसमाथि एकाबिहानै, चिसोले शरीर लुगलुग काम्ने मौसम, यसको प्रवाह नगरी एक महिला घरबाट निस्किन्छिन् र सयौँलाई गन्तव्यमा पु¥याउन खटिन्छिन् । जाडो समयमा मात्र होइन उखारमाउलो गर्मी पनि उनी यसरी आफ्नो दैनिकीमा खटिने गरेकी छन् । उनी हुन् ५१ वर्षीया गीता पौडेल । करिब ६ वर्षदेखि उनी धरान–विराटनगर रुटमा यात्रा गर्ने यात्रुलाई गन्तव्यमा पु¥याउन सार्वजनिक यातायातको सेवा प्रवाहमा खटिने गरेकी छन् ।
घरजग्गा व्यवसाय छाडेर जनताको सेवामा समर्पित हुन पनि पाइने र आफ्नो दैनिकी गुजरा पनि चलाउन पाइने भएकी पछि उनी सार्वजनिक यातायातको सेवमा समर्पित भएकी हुन् । उनलाई यो पेसामा ल्याउने काम कोरोना महामारीपछि भएको लकडाउनले गरेको थियो । लकडाउन भएसँगै उनी घरजग्गाको कारोबार छाडेर सार्वजनिक यातायातको सेवमा लागेकी हुन् । ‘पहिला घरजग्गाको कारोबारमा थिएँ । लकडाउनपछि यता लागेँ,’ खुसी हुँदै गीता भन्छिन्, ‘यसले सन्तुष्टि पनि दिएको छ । गुजरा चलाउन दुईचार पैसा पनि ।’
महिला, त्यसमाथि पाँच दशक पार गरेको उमेर, धेरैले अब आराम गर्न उनलाई सुझाउन्छन् । तर, उनको मन मान्दैन, सकुँन्जेल परिश्रम गर्नुपर्ने बताउँछिन् । बिहान आँखा मिच्दै घरबाट निस्किेर अबेर राति फर्किँदा शरीर थाके पनि मन कहिलै थाकेको महसुस गर्दिनन्, र भोलि बिहान फेरि काममा फर्कन हुटहुटी लागिरहन्छन् । यसैले गर्दा हो म काम निरन्तर लागिरहेको । ‘बिहान चाँडै धरान बस पार्कमा पुग्छु, राति अबेर घर पुग्छु, शरीर थाकेको महसुस भए पनि मन थाक्दैन,’ उनी भन्छिन्, ‘मन नथाकेकाले नै त भोलि बिहान फेरि काम जान हुटहुटी लाग्छन ।’
सुनसरीको धरान बसपार्कबाट मोरङको विराटनगरसम्मको रुटमा चल्ने सार्वजनिक बसमा उनी भाडा उठाउने काम गर्छिन् । उनको आफ्नै बस हो । घरजग्गा कारोबारको व्यवसाय छाडेर उनी सार्वजनिक यातायातको सेवा लागेकी हुन् । लकडाउनपछि घरजग्गा व्यवसाय नचलेपछि परिवार पाल्न पनि उनलाई यो व्यवसायमा आउन मन लाग्यो । यो व्यवसायमा लागेमा उनलाई निकै खुसी लागेको छ । दैनिक नयाँ नयाँ र फरक फरक पेसा व्यवासयमा लागेका मान्छेसँग भेट हुने, उनीहरुका विचार सुन्न पाइने, जसले नयाँ नयाँ कुरा बुझ्न पाइने भएकाले पनि यो व्यवसाय उनलाई औधी मन परेको छ । साथै यो व्यवसायले उनको आर्थिक व्यवस्थापनलाई पनि सहयोग गरेको छ । सवारीसाधन मर्मत, इन्धनलगायत सबै खर्च कटाएर मासिक एक लाख रुपैयाँजति कमाइ हुने उनी बताउँछिन् ।
काम जस्तोसुकै भए पनि लगावसाथ गर्दा आर्थिक व्यवस्थापनमा सहयोग पुग्ने उनी बताउँछिन् । काम ठूलो र सानो नहुने उनको बुझाइ छ । तर, लगाव र निरन्तर लाग्नुपर्ने उनी भन्छिन् । यसले आत्मसन्तुष्टि मात्र दिँदैन दुई चार पैसा पनि आउने उनको अनुभव छ । दैनिक यात्रुलाई गन्तव्यमा पु¥याउँदा र उनीहरुसँग गफ गर्न पाउँदा आफ्नै सबै दुःख भुलिने र आर्थिकोपार्जन पनि भएकाले यो पेसाप्रति अझै समर्पित हुने जोश बढाएको गीता बताउँछिन् ।
उनको दुई सन्तान छन् । एक एक छोरा र छोरीको विवाह गरेर उनीहरुप्रतिको कर्तव्य र पारिवारिक दायित्व निर्वाह गरिसकेकी उनी अझै पनि आफ्नो कर्ममा सक्रिय छिन् । बिरामी श्रीमानको हेरचाह र औषधोपचारमा पनि उनको व्यवसायले साथ दिएको छ । श्रीमानको हेरचाहमा पनि उनी ख्याल गर्छिन् । सक्रिय जीवनले पनि मानसिक स्वास्थ्य र शरीरलाई तन्दुरुस्त राख्ने गीताको बुझाइ छ । ‘जति काममा सक्रिय हुन सकियो, त्यत्ति शरीर तन्दुरुस्त हुन्छ । मानसिक रुपमा पनि बलियो भइन्छ,’ उनी भन्छिन् ।
माइतीबाट यो व्यवसाय छाड्न भनिए पनि उनलाई पटक्कै मन लाग्दैन । घरमा बिरामी श्रीमान, उमेरले पाँच दशक नाघिसकेको र बिहानैदेखि राति अबेरसम्म काम गर्नुपर्ने भएकाले माइतीबाट व्यवसाय छाड्न गरिएको आग्रहलाई उनले स्वीकार्न सकेकी छैनन् । ‘जुन व्यवसायले मलाई बचाएको छ, परिवारको गुजरा टारेको छ, आत्मसन्तुष्टि दिएको छ, त्यसलाई नै चटक्क छाड्न कहाँ सक्छु र,’ उनी भन्छिन् । त्यसमाथि सहयोगी चालक र सहचालक छन् । उनीहरुको सहयोगी भावना नभइदिएको भए एक्लैले चाहेर मात्रै व्यवसायमा टिक्न नसकिने उनको अनुभव छ । ‘मेरा चालक र सहचालक पनि सहयोगी छन् र त म यो व्यवसायमा टिकिरहन सकेको छु,’ उनले भनिन् । तर, उनीहरुको सहयोग पाउन आफूले पनि सोहीअनुसारको व्यवहार गर्नुपर्ने गीता बताउँछिन् । सबैको साथ र सहयोग पाउने आफूले व्यवहार गर्नुपर्ने उनी भन्छिन् । यसले कुनै पनि व्यवसायलाई सफलता दिलाउन सहयोग मिल्ने उनले बताइन् । ‘व्यवसाय गर्दा एक्लैले होइन हामी सबै मिल्नुपर्छ । सबैको जीवन चलाउनुपर्छ । सबैको समस्यालाई साझा समस्याको रुपमा लिनुपर्छ । सोहीअनुसार समाधान पनि गर्नुपर्छ,’ उनले भनिन्, ‘यसले सबैको साथ र सहयोग दिलाउँछ । व्यवसाय पनि सफल हुन्छ । जसले गर्दा आर्थिकोपार्जन पनि हुन्छ ।’
